Nhiều chủ homestay hiện nay vẫn sử dụng bể tự hoại truyền thống để xử lý nước thải. Tuy nhiên, giải pháp này chỉ có khả năng xử lý sơ bộ đối với nước thải từ nhà vệ sinh và không thể xử lý triệt để các chất ô nhiễm hữu cơ, dầu mỡ, chất tẩy rửa hay vi sinh vật gây bệnh.
Khi lượng khách lưu trú tăng lên, nước thải phát sinh liên tục sẽ làm quá tải hệ thống xử lý đơn giản, gây ra các vấn đề như:
Đặc biệt, đối với các homestay nằm gần hồ, sông, suối, khu du lịch sinh thái hoặc khu dân cư, việc đầu tư hệ thống xử lý nước thải bài bản là yêu cầu gần như bắt buộc để bảo vệ môi trường và duy trì hoạt động lâu dài.
Nước thải phát sinh tại homestay chủ yếu là nước thải sinh hoạt, bao gồm:
Các chỉ tiêu ô nhiễm thường gặp gồm:
| Thông số | Giá trị điển hình |
|---|---|
| BOD5 | 150 - 300 mg/L |
| COD | 250 - 500 mg/L |
| TSS | 100 - 250 mg/L |
| Amoni (NH4+) | 20 - 60 mg/L |
| Tổng Nitơ | 30 - 80 mg/L |
| Tổng Photpho | 4 - 15 mg/L |
| Coliform | 10⁵ - 10⁸ MPN/100ml |
Đây là các thành phần gây ô nhiễm môi trường và cần được xử lý trước khi xả thải.
Không giống khách sạn lớn, lưu lượng nước thải tại homestay thường biến động theo mùa du lịch và tỷ lệ lấp đầy phòng.
Các dịp lễ, cuối tuần hoặc mùa cao điểm có thể làm lưu lượng nước thải tăng gấp 2 - 3 lần so với ngày thường. Vì vậy, hệ thống xử lý cần được thiết kế có hệ số dự phòng phù hợp nhằm đảm bảo hiệu quả xử lý ổn định.
Thông thường lượng nước cấp sinh hoạt được tính từ 120 - 180 lít/người/ngày. Khoảng 80 - 90% lượng nước này sẽ trở thành nước thải.
Công thức tính:
Q = N x q x K
Trong đó:
Bảng công suất tham khảo:
| Quy mô homestay | Số khách tối đa | Công suất đề xuất |
| 5 phòng | 10 - 15 người | 1 - 2 m³/ngày |
| 10 phòng | 20 - 30 người | 3 - 5 m³/ngày |
| 15 phòng | 30 - 45 người | 5 - 7 m³/ngày |
| 20 phòng | 40 - 60 người | 8 - 10 m³/ngày |
Việc tính toán chính xác công suất giúp tránh lãng phí chi phí đầu tư và hạn chế tình trạng quá tải hệ thống trong quá trình vận hành.
Jokaso là công nghệ xử lý nước thải sinh hoạt tại nguồn được phát triển tại Nhật Bản và đang được ứng dụng rộng rãi tại Việt Nam.
Ưu điểm nổi bật:
Đây là giải pháp đặc biệt phù hợp với các homestay nằm tại khu du lịch sinh thái, vùng đồi núi hoặc khu vực có diện tích hạn chế.
MBBR sử dụng các giá thể vi sinh chuyển động trong bể sinh học nhằm tăng diện tích tiếp xúc của vi sinh vật.
Ưu điểm:
MBBR thường được lựa chọn cho homestay có quy mô từ 10 đến 20 phòng hoặc cụm homestay tập trung.
AAO là sự kết hợp giữa các quá trình kỵ khí, thiếu khí và hiếu khí nhằm xử lý đồng thời chất hữu cơ và các hợp chất Nitơ, Photpho.
Ưu điểm:
Một hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt hoàn chỉnh, vận hành ổn định và đạt chuẩn môi trường cho quy mô homestay thường được thiết kế khép kín với các hạng mục liên kết chặt chẽ như sau:
Hố thu gom & Song chắn rác: Nước thải từ tất cả các nguồn (phòng nghỉ, khu giặt là, nhà vệ sinh) được dẫn về hố thu. Tại đây, lưới hoặc song chắn rác được trang bị để giữ lại các tạp chất vô cơ có kích thước lớn (tóc, rác nilon, nắp chai, giấy cứng...) nhằm ngăn chặn tình trạng tắc nghẽn đường ống và bảo vệ cánh bơm cho các công đoạn sau.
Bể tách mỡ: Hạng mục bắt buộc đối với dòng nước thải phát sinh từ khu vực nhà bếp. Bể hoạt động dựa trên nguyên lý trọng lực để phân tách và giữ lại lớp dầu mỡ nhẹ nổi lên trên. Việc thu gom mỡ định kỳ giúp ngăn ngừa tắc nghẽn đường ống cục bộ và bảo vệ hệ vi sinh vật (do mỡ bám làm vi sinh vật không thể tiếp xúc với oxy và chất dinh dưỡng).
Bể điều hòa: Vì lưu lượng nước xả của homestay thường biến động mạnh theo giờ (đông khách tắm rửa vào buổi sáng và tối), bể này có nhiệm vụ lưu trữ, điều hòa lưu lượng và ổn định nồng độ chất ô nhiễm. Dưới đáy bể thường được lắp hệ thống sục khí nhẹ để khuấy trộn, tránh lắng cặn và ngăn hiện tượng phân hủy kỵ khí gây ra mùi hôi thối.
Bể xử lý sinh học (Công nghệ hiếu khí/thiếu khí): Đây là "trái tim" của toàn bộ hệ thống. Tại đây, nước thải được tiếp xúc với hệ vi sinh vật chuyên biệt. Vi sinh vật sẽ tiêu thụ các chất ô nhiễm hữu cơ (BOD, COD), Nito và Photpho trong nước làm thức ăn để sinh trưởng và phát triển. Các công nghệ phổ biến thường dùng cho quy mô nhỏ bao gồm Aerotank, MBBR hoặc màng sinh học MBR.
Bể lắng sinh học: Nước sau khi xử lý sinh học sẽ chảy sang bể lắng để tách phần bùn hoạt tính (sinh khối vi sinh vật và cặn lơ lửng) ra khỏi dòng nước trong. Phần nước trong trên bề mặt sẽ chảy tràn sang bước tiếp theo, trong khi bùn lắng dưới đáy sẽ được bơm tuần hoàn một phần về bể sinh học để duy trì mật độ vi sinh, phần bùn dư định kỳ được thu gom và xử lý.
Bể khử trùng: Nước trong sau khi qua bể lắng sẽ được châm hóa chất khử trùng (thường là Chlorine) định lượng tự động hoặc đi qua hệ thống đèn UV. Bước này giúp tiêu diệt triệt để các vi khuẩn, virus và mầm bệnh (như Coliform, E.coli) còn sót lại, đảm bảo nước đầu ra hoàn toàn đạt Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải sinh hoạt trước khi xả ra môi trường.
Hệ thống cung cấp khí: Bao gồm máy thổi khí và mạng lưới đĩa/ống phân phối khí bọt mịn đặt dưới đáy bể. Hệ thống này cung cấp lượng oxy hòa tan (DO) liên tục, tạo môi trường sống tối ưu để vi sinh vật hiếu khí phát triển và thực hiện quá trình phân giải chất thải.
Tủ điện điều khiển trung tâm (PLC): Bộ não vận hành tự động của toàn bộ hệ thống. Tủ điện tích hợp các thiết bị đóng cắt, rơ-le thời gian, cảm biến phao báo mức nước để điều khiển bơm, máy thổi khí chạy/dừng luân phiên. Điều này giúp hệ thống tự động hóa hoàn toàn, an toàn về điện và giảm thiểu tối đa nhân lực vận hành cho chủ homestay.
Quy trình xử lý tiêu chuẩn thường bao gồm:
Nước thải → Bể thu gom → Bể tách mỡ → Bể điều hòa → Bể sinh học → Bể lắng → Bể khử trùng → Nguồn tiếp nhận
Trong quá trình này:
Kết quả là nước thải đầu ra đạt quy chuẩn môi trường trước khi xả thải.
Chi phí đầu tư phụ thuộc vào:
Bảng chi phí tham khảo:
| Công suất | Chi phí đầu tư |
| 1 - 3 m³/ngày | 30 - 80 triệu đồng |
| 3 - 5 m³/ngày | 60 - 120 triệu đồng |
| 5 - 10 m³/ngày | 100 - 250 triệu đồng |
Chi phí vận hành thường dao động từ 200.000 - 1.000.000 đồng/tháng tùy theo công suất và công nghệ sử dụng.
Để hệ thống hoạt động hiệu quả và tiết kiệm chi phí, chủ đầu tư cần lưu ý:
ReGreen Việt Nam là đơn vị chuyên tư vấn, thiết kế và thi công các hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt cho homestay, resort, villa nghỉ dưỡng, khách sạn và khu du lịch trên toàn quốc.
Khi lựa chọn ReGreen Việt Nam, khách hàng được:
Đầu tư hệ thống xử lý nước thải cho homestay dưới 20 phòng là giải pháp cần thiết để bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng dịch vụ và đáp ứng các quy định pháp luật. Việc lựa chọn công nghệ phù hợp như Jokaso, MBBR hoặc AAO sẽ giúp tối ưu chi phí đầu tư, giảm chi phí vận hành và đảm bảo nước thải đầu ra đạt quy chuẩn. Để được tư vấn giải pháp phù hợp với quy mô homestay của mình, hãy liên hệ ReGreen Việt Nam để được hỗ trợ thiết kế và báo giá chi tiết.